Phương pháp đo góc bằng máy kinh vĩ

Phương pháp đo góc bằng  máy kinh vĩ

 Để chuẩn bị công tác đo đạc bằng máy kinh vĩ , ta sẽ tiến hành trình tự các bước như sau.

1.     Định tâm máy

Định tâm máy: thực chất  là đưa tâm vành độ ngang vào nằm trên đường thẳng đứng đi qua đỉnh góc cần đo.

   Người ta thường định tâm bằng quả dọi hoặc bộ phân định tâm quang học. Định tâm quang học chính xác hơn định tâm bằng dây doi. Do vậy người ta có thể dùng dây dọi để định tâm và cân máy trước. Sau đó dùng định tâm quang học để chỉnh vào vị trí chính xác.

2.     Cân bằng máy

 Cân bằng máy là đưa trục chính của máy vào vị trí thẳng đứng. Để làm việc này người ta phải dùng ống thủy dài và ba ốc cân. Trình tự như sau:

-        Để ống thủy song song với hướng đường thẳng nối hai ốc cân. Vặn ngược chiều hai ốc để đưa bọt thủy vào giữa

-        Quay máy khoảng 90 độ  để đưa ống thủy vuông góc với hướng hai ốc cân đã chọn. dùng một ốc cân còn lại chỉnh cho bọt nước vào giữa.

Các động tác trên có thể lặp đi lặp lại vài lần cho đến khi quay máy ở vị trí bất kỳ bọt nước luôn ở giữa.

1.     Ngắm mục tiêu

Trình tự ngắm như sau:

-        Điều chỉnh kính mắt để đạt vị trí thấy rõ ràng màng dây chữ thập nhất. việc này chỉ làm một lần trước khi đo và tùy thuộc vào thị lực của từng người. Để làm việc này người ta đưa ống kinh ngắm lên bầu trời hoặc đặt một tờ giấy trắng trước kính vật, nhìn vào kính mắt  và điều chỉnh nó sao cho thấy rõ màng dây chữ thập.

-        Ngắm điểm mục tiêu:

+ bắt mục tiêu sơ bộ: nhìn qua bộ phận ngắm sơ bộ gắn trên ống kính( đầu ruồi,  khe ngắm), quay máy và ống kính để ngắm được điểm mục tiêu. Cố định máy bằng ốc hãm vành độ ngang và ống kính

+ bắt mục tiêu chính xác: ngắm điểm qua ống kính, điều chỉnh kính điều ảnh để thấy rõ điểm ngắm nhất. Dùng các ốc vi động vành độ ngang và vi động ống kính để đưa trung tâm màng dây chữ thập vào đúng mục tiêu cần ngắm

+ Khử hiện tượng thị sai: hơi dịch chuyển mắt sang trái và sang phải ống kinh một ít, nếu thấy ảnh vật hình như cũng bị dịch chuyển sang trái và sang phải so với chỉ đứng màng dây chữ thập thì đó là do có hiện tượng thị sai. Dùng ốc điều ảnh để chỉnh thêm ảnh ngắm cho thật chính xác.

 

2.     Đọc kết quả

Tùy vào loại kinh vĩ sẽ hiện thị cho ta kết quả dưới hình thức khác nhau:

-Máy kinh vĩ kim loại: ta sẽ đọc kết quả ngay trên vành độ bằng kim loại các trị số kim mức chỉ vào

- Máy kinh vĩ quang cơ: ta sẽ nhìn kết quả qua ống kính, qua gương, các trị số sẽ được hiển thị trên vành độ thủy tinh.

-Máy kinh vĩ điện tử: kết quả sẽ được hiển thị ngay trên màn điện tử gồm cả góc đứng và góc ngang